कोडचवाडच्या गायरान जमिनीवर घरकुलांसाठी जागा देण्यास ग्रामस्थांचा विरोध! जनावरांच्या चराईसाठी केवळ 10 एकर जमीन शिल्लक; निर्णय मागे घेण्याची तहसीलदारांकडे मागणी.
खानापूर : प्रतिनिधी
खानापूर तालुक्यातील कोडचवाड गावातील गायरान जमिनीवर घरबांधणीसाठी परिसरातील नागरिकांना जागा देण्याच्या निर्णयाला ग्रामस्थ व शेतकरी वर्गाने विरोध दर्शविला आहे. जनावरांच्या चराईसाठी उपलब्ध असलेली जमीन कमी होत असल्याने गावातील दुग्धव्यवसाय धोक्यात येण्याची शक्यता असल्याचे सांगत, हा निर्णय तातडीने मागे घेण्यात यावा, अशी मागणी ग्रामस्थांनी केली आहे. यासंदर्भात कोडचवाड येथील ग्रामस्थ व शेतकरी वर्गाच्या वतीने खानापूरच्या तहसीलदारांना निवेदन देण्यात आले.
यावेळी कोडचवाड गावातील नागरीक व भाजपचे राज्य कार्यकारिणी सदस्य प्रमोद कोचेरी, कोडचवाड गावचे नागरिक व दलित संघटनेचे नेते राजशेखर हिंडलगी आणि कोडचवाड गावचे नागरिक व शेतकरी संघटनेचे नेते रुद्रगौडा पाटील यांनी आपली भूमिका मांडली. प्रशासनाने घेतलेला निर्णय मागे घेऊन कोडचवाडच्या ग्रामस्थांना न्याय द्यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.
तीन हजार जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न ऐरणीवर…
तहसीलदारांना दिलेल्या निवेदनात ग्रामस्थांनी गावातील पशुधन आणि दुग्धव्यवसायाची परिस्थिती मांडली आहे. कोडचवाड गावातील बहुतांश कुटुंबे शेती व शेतमजुरीवर अवलंबून असून, प्रत्येक शेतकरी कुटुंबाकडे आठ ते दहा जनावरे आहेत. दूध व्यवसाय हा अनेक कुटुंबांच्या उदरनिर्वाहाचा प्रमुख आधार आहे. मात्र, जनावरांना चरण्यासाठी पुरेशी गायरान जमीन उपलब्ध नसल्याने चाऱ्याची समस्या गंभीर बनली असल्याचे निवेदनात नमूद केले आहे.
गावात सुमारे तीन हजार जनावरे असल्याचा दावा ग्रामस्थांनी केला आहे. सध्या उपलब्ध असलेल्या चराई क्षेत्रातच जनावरांना पुरेसा चारा मिळणे कठीण झाले आहे. अशा परिस्थितीत गायरान जमिनीवर घरबांधणीसाठी जागा दिल्यास चराईसाठी उपलब्ध असलेली जमीन आणखी कमी होईल आणि त्याचा थेट परिणाम दुग्धव्यवसायावर होईल, अशी चिंता ग्रामस्थांनी व्यक्त केली आहे.
गायरान जमिनीच्या वापराबाबत ग्रामस्थांनी मांडली भूमिका…
निवेदनानुसार, संबंधित गायरान जमिनीतील पाच एकर जागा स्मशानभूमीसाठी राखीव आहे. तसेच अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि इतर समाजांतील नागरिकांनी सुमारे 15 एकर क्षेत्रात वसाहत निर्माण केली आहे. याशिवाय, 2021-22 मध्ये जिल्हाधिकाऱ्यांनी कचरा संकलनासाठी ग्रामपंचायतीला याच गायरान जमिनीतील पाच एकर क्षेत्र मंजूर केले होते. या जागेसंदर्भात ग्रामस्थांनी न्यायालयातून मनाई आदेश मिळविल्याचेही निवेदनात म्हटले आहे.
वरील वापर आणि आरक्षणे लक्षात घेता, जनावरांना चरण्यासाठी केवळ सुमारे दहा एकर जमीन शिल्लक असल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे उर्वरित चराई क्षेत्रावरही घरबांधणीसाठी जागा दिल्यास गावातील पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे.
निर्णय मागे घेण्याची मागणी….
कोडचवाड गावातील व परिसरातील नागरिकांना घरे बांधण्यासाठी जागा उपलब्ध करून देण्याच्या प्रश्नावर ग्रामस्थांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. मात्र, त्यासाठी गावातील पशुधनाच्या चराईसाठी राखून ठेवलेल्या गायरान जमिनीचा वापर करण्यात येऊ नये, अशी त्यांची मागणी आहे. गावातील जनावरांसाठी चाऱ्याची पर्यायी व्यवस्था नसल्याने गायरान जमीन ही शेतकरी कुटुंबांच्या उपजीविकेच्या दृष्टीने महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी निवेदनात नमूद केले आहे.
प्रशासनाने या प्रकरणाची गांभीर्याने दखल घेऊन गायरान जमिनीवरील घरबांधणीसाठी जागा देण्याचा निर्णय तातडीने मागे घ्यावा आणि ग्रामस्थांच्या मागण्यांचा विचार करावा, अशी विनंती तहसीलदारांकडे करण्यात आली आहे.
यावेळी एडवोकेट चेतन मनेरिकर, रवी हट्टीहोळी, परशुराम रामजी, कल्लाप्पा हेमोजी, जिन्नाप्पा हट्टीहोळी, विठ्ठल रामजी यांच्यासह कोडचवाड गावातील अनेक ग्रामस्थ व शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
गायरान जमिनीचा वापर, जनावरांच्या चाऱ्याची उपलब्धता आणि ग्रामस्थांच्या उपजीविकेचा प्रश्न यामुळे कोडचवाडमधील हा विषय चर्चेत आला आहे.
ಕೋಡಚವಾಡದ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಜಾಗ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ವಿರೋಧ! ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸಲು ಕೇವಲ 10 ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಉಳಿದಿದೆ; ನಿರ್ಧಾರ ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ತಹಶೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಮನವಿ.
ಖಾನಾಪುರ : ಪ್ರತಿನಿಧಿ
ಖಾನಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಜಾಗ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ರೈತರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಜಮೀನು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಬಂಧ ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ಖಾನಾಪುರ ತಹಶೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮೋದ್ ಕೋಚೇರಿ, ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಹಾಗೂ ದಲಿತ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖಂಡ ರಾಜಶೇಖರ ಹಿಂಡಲಗಿ ಮತ್ತು ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿ ಹಾಗೂ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖಂಡ ರುದ್ರಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಆಡಳಿತವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು ಕೋಡಚವಾಡದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು.
ಮೂರು ಸಾವಿರ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ…
ತಹಶೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಗ್ರಾಮದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ಬಹುತೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿಯೂ ಎಂಟರಿಂದ ಹತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿದ್ದು, ಹಾಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರವು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರ ಜಾನುವಾರುಗಳಿವೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೇಯಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೇವು ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗ ನೀಡಿದರೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ…
ಮನವಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನ ಐದು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಮಾಜಗಳ ನಾಗರಿಕರು ಸುಮಾರು 15 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2021-22ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಸ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗೆ ಇದೇ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನ ಐದು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೇಲಿನ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಮೀಸಲಾತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸಲು ಕೇವಲ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮೇಯಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗ ನೀಡಿದರೆ, ಗ್ರಾಮದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಗ್ರಹ…
ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗ ಒದಗಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಯಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಒದಗಿಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನು ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತವು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಹಶೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರವಿ ಹಟ್ಟಿಹೊಳಿ, ಪರಶುರಾಮ ರಾಮಜಿ, ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಹೆಮೊಜಿ, ಜಿನ್ನಪ್ಪ ಹಟ್ಟಿಹೊಳಿ, ವಿಠ್ಠಲ ರಾಮಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೋಡಚವಾಡ ಗ್ರಾಮದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಗೋಮಾಳ ಜಮೀನಿನ ಬಳಕೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೋಡಚವಾಡದ ಈ ವಿಷಯವು ಇದೀಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
