राजकारणापलीकडची वैचारिक दिवाळी; मराठी भाषा संवर्धनाचा एकमुखी सूर! प्रबोधनकार ठाकरे वाचनालयात ‘प्रबोधन’ दिवाळी अंकाचे प्रकाशन; सर्वपक्षीय नेत्यांची उपस्थिती, दोन तास रंगली विधायक चर्चेची मैफल.
खानापूर : वाचन माणसाला विचारांची श्रीमंती देते, दृष्टिकोन व्यापक करते आणि व्यक्तिमत्त्वाला प्रगल्भतेची किनार लाभवून देते. काळाच्या प्रवाहात इतर भाषा आत्मसात करणे आवश्यक असले, तरी मातृभाषेचा अभिमान आणि तिचे जतन ही प्रत्येकाची सामूहिक जबाबदारी आहे. मराठी भाषा आणि संस्कृतीच्या संवर्धनासाठी आपण सर्वतोपरी सहकार्य करू. मात्र, मातृभाषेतील शिक्षणाचा प्रसार करायचा असेल, तर सर्वप्रथम पालकांची मानसिकता बदलण्याची गरज आहे, असे प्रतिपादन आमदार विठ्ठल हलगेकर यांनी केले.
प्रबोधनकार ठाकरे वाचनालयात आयोजित ‘प्रबोधन’ दिवाळी अंकाच्या प्रकाशन सोहळ्यात ते बोलत होते. अध्यक्षस्थानी मराठी सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष नारायण कापोलकर होते.
- Advertisement -
दिवाळीच्या फराळातील गोडव्याला वैचारिक चिंतनाची जोड लाभावी, अशीच या सोहळ्याची अनुभूती होती. रविवारी सायंकाळी रंगलेली दोन तासांची ही मैफल केवळ दिवाळी अंकाच्या प्रकाशनापुरती मर्यादित न राहता तालुक्याच्या भाषा, साहित्य, शिक्षण आणि सांस्कृतिक भवितव्याचा वेध घेणारी ठरली. विशेष म्हणजे भाजप, काँग्रेस आणि महाराष्ट्र एकीकरण समितीच्या प्रमुख पदाधिकाऱ्यांनी राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून मराठी भाषा आणि संस्कृतीच्या प्रश्नावर एकाच व्यासपीठावरून मांडलेली मते या कार्यक्रमाचे खरे वैशिष्ट्य ठरले. राजकारणाच्या पलीकडेही समाजहिताचे अनेक विषय असून त्यावर सर्वपक्षीयांनी एकत्रितपणे विचारमंथन करण्याची गरज असल्याचा विधायक संदेश या सोहळ्याने दिला.
अॅड. अभिजित सरदेसाई यांनी खानापूर तालुक्याला लेखणी आणि मराठी साहित्याचा समृद्ध वारसा लाभल्याचे सांगितले. महाराष्ट्रातही लौकिक मिळविलेली अनेक नियतकालिके आणि साहित्यकृती खानापूरमधून प्रकाशित झाल्याच्या आठवणी त्यांनी जागवल्या.
भाजपचे जिल्हा उपाध्यक्ष संजय कुबल यांनी मराठी भाषा आणि संस्कृतीचे जतन करण्यासाठी मराठी सांस्कृतिक प्रतिष्ठान करीत असलेले कार्य अनमोल असल्याचे सांगून या चळवळीला सर्वांनी पाठबळ देण्याची गरज व्यक्त केली.
भाजपचे राज्य कार्यकारिणी सदस्य प्रमोद कोचेरी म्हणाले, कोणतीही भाषा दुसऱ्या भाषेचा द्वेष करायला शिकवत नाही. मी कन्नड भाषिक असलो, तरी मराठी संतसाहित्याची समृद्ध परंपरा आणि भाषेतील गोडवा मला नेहमीच भावतो. भाषांमधील परस्पर आदर आणि साहित्यिक देवाणघेवाण अधिक बळकट झाली पाहिजे, असे त्यांनी नमूद केले.
महाराष्ट्र एकीकरण समितीचे अध्यक्ष गोपाळ देसाई यांनी मराठी शाळा टिकवायच्या असतील, तर वाचन चळवळ जिवंत ठेवणे अत्यावश्यक असल्याचे सांगितले. ब्लॉक काँग्रेसचे अध्यक्ष ईश्वर घाडी यांनी मराठी भाषेच्या संवर्धनासाठी आता केवळ चर्चा न करता ठोस कृती करण्याची वेळ आल्याचे मत व्यक्त केले. दिवाळी अंकामुळे स्थानिक साहित्यिकांसह नवोदित लेखकांना आपल्या लेखनासाठी हक्काचे व्यासपीठ उपलब्ध झाल्याचेही त्यांनी सांगितले.
अध्यक्षीय भाषणात नारायण कापोलकर यांनी प्रतिकूल परिस्थितीतही मराठी शाळा आणि वाचनसंस्कृती जिवंत ठेवण्यासाठी प्रतिष्ठान प्रयत्नशील असल्याचे सांगितले. शाळांना आवश्यक शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून देण्याबरोबरच त्यांना पुरेशा संख्येने विद्यार्थी मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी प्रत्येक पालकाने पुढाकार घेऊन आपल्या मुलांना मातृभाषेतून शिक्षण देण्याचा निर्धार करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
यावेळी महाराष्ट्र एकीकरण समितीचे सचिव आबासाहेब दळवी, पंचहमी योजना समितीचे अध्यक्ष सूर्यकांत कुलकर्णी, ग्रामपंचायत सदस्य प्रसाद पाटील, खानापूर को-ऑपरेटिव्ह बँकेचे अध्यक्ष अमृत शेलार, युवा काँग्रेसचे नेते भैरू पाटील, भाजपचे सचिव मल्लाप्पा मारिहाळ, पत्रकार विवेक गिरी, मुख्याध्यापक जयवंत पाटील, विनायक मुतगेकर, पिराजी कुर्हाडे, मरू पाटील, गजानन पाटील, ईश्वर बोबाटे, हणमंत सुतार, बाबाजी पाटील, ऋतिक कुंभार, शुभम कांबळे आदी उपस्थित होते.
प्रल्हाद मादार यांनी प्रास्ताविक केले. प्रतिष्ठानचे सचिव वासुदेव चौगुले यांनी सूत्रसंचालन केले.
ರಾಜಕೀಯದಾಚೆಗಿನ ವೈಚಾರಿಕ ದೀಪಾವಳಿ; ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಸಂವರ್ಧನೆಗೆ ಸರ್ವಪಕ್ಷೀಯರ ಏಕಮತದ ಧ್ವನಿ! ಪ್ರಬೋಧನಕಾರ ಠಾಕರೆ ವಾಚನಾಲಯದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಬೋಧನ’ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ; ಸರ್ವಪಕ್ಷೀಯ ನಾಯಕರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯ ಸಡಗರ
ಖಾನಾಪುರ : ಪ್ರತಿನಿಧಿ
ವಾಚನವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ನಾವು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಪಾಲಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಶಾಸಕ ವಿಠ್ಠಲ ಹಲಗೇಕರ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಪ್ರಬೋಧನಕಾರ ಠಾಕರೆ ವಾಚನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ‘ಪ್ರಬೋಧನ’ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮರಾಠಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಾರಾಯಣ ಕಾಪೋಲಕರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಸಿಹಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸವಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತಿತ್ತು ಈ ಸಮಾರಂಭದ ಅನುಭವ. ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ನಡೆದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕೀಕರಣ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿಜವಾದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯದಾಚೆಯೂ ಸಮಾಜಹಿತದ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಸರ್ವಪಕ್ಷೀಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಸಮಾರಂಭ ನೀಡಿತು.
ಅಡ್ವ. ಅಭಿಜಿತ್ ಸರದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿಗೆ ಲೇಖನ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೃತಿಗಳು ಖಾನಾಪುರದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಅವರು ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿದರು.
ಬಿಜೆಪಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸಂಜಯ್ ಕುಬಲ್ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಈ ಚಳವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮೋದ್ ಕೋಚೇರಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮರಾಠಿ ಸಂತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧುರತೆ ನನಗೆ ಸದಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವಿನಿಮಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕೀಕರಣ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೋಪಾಳ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ವಾಚನ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಬ್ಲಾಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಈಶ್ವರ ಘಾಡಿ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಸಂವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಈಗ ಕೇವಲ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದೃಢವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ದೀಪಾವಳಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸಬ ಲೇಖಕರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆ ದೊರಕಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಕಾಪೋಲಕರ ಅವರು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮರಾಠಿ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಚನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಲು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದೊರಕುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಲಕರು ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕೀಕರಣ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಆಬಾಸಾಹೇಬ ದಳವಿ, ಪಂಚಹಮಿ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದ್ ಪಾಟೀಲ, ಖಾನಾಪುರ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಮೃತ ಶೇಲಾರ, ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡ ಭೈರೂ ಪಾಟೀಲ, ಬಿಜೆಪಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಮರಿಹಾಳ, ಪತ್ರಕರ್ತ ವಿವೇಕ್ ಗಿರಿ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಜಯವಂತ ಪಾಟೀಲ, ವಿನಾಯಕ ಮುತಗೆಕರ, ಪಿರಾಜಿ ಕುರಾಡೆ, ಮರು ಪಾಟೀಲ, ಗಜಾನನ ಪಾಟೀಲ, ಈಶ್ವರ ಬೊಬಾಟೆ, ಹಣಮಂತ ಸುತಾರ, ಬಾಬಾಜಿ ಪಾಟೀಲ, ಋತಿಕ್ ಕುಂಭಾರ, ಶುಭಂ ಕಾಂಬಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಮಾದಾರ ಅವರು ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಾಸುದೇವ ಚೌಗುಲೆ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಿಸಿದರು.
