हलग्याचा आदर्श उपक्रम : सायंकाळी दोन तास ‘टीव्ही–मोबाईल बंद’चा निर्णय.
बेळगाव : डिजिटल व्यसनाधीनतेला आळा घालून विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाला चालना देण्यासाठी बेळगाव तालुक्यातील हलगा गावाने एक आदर्शवत व प्रेरणादायी उपक्रम सुरू केला आहे. गावातील सर्व घरांमध्ये दररोज सायंकाळी 7 ते रात्री 9 या कालावधीत टीव्ही व मोबाईल वापर पूर्णतः बंद ठेवण्याचा निर्णय ग्रामपंचायतीने घेतला असून, या ‘स्क्रीन-फ्री गाव’ उपक्रमाची औपचारिक सुरुवात आज, बुधवारपासून करण्यात आली.
या उपक्रमाचे उद्घाटन ग्रामपंचायतीसमोर बसविण्यात आलेल्या भोंग्याचे बटन दाबून करण्यात आले. यानुसार दररोज सायंकाळी ठीक 7 वाजता आणि रात्री 9 वाजता भोंगा वाजवला जाणार असून, भोंगा वाजताच गावकऱ्यांनी टीव्ही व मोबाईल बंद ठेवायचे आहेत.
यावेळी मार्गदर्शन करताना सेवानिवृत्त शिक्षक व विधिज्ञ बी. एच. बेळगोजी यांनी सांगितले की, पालकांनी दररोज किमान दोन तास मुलांचा अभ्यास घ्यावा. विद्यार्थ्यांना टीव्ही व मोबाईलपासून दूर ठेवण्यासाठी हा उपक्रम अत्यंत उपयुक्त ठरणार असून, यामुळे विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक गुणवत्ता तसेच मानसिक आरोग्य निश्चितच सुधारेल, असे त्यांनी नमूद केले.
या कार्यक्रमास सामाजिक कार्यकर्ते चारुकिर्ती सैबन्नावर, माजी ग्रामपंचायत अध्यक्ष गणपत मारीहाळकर, अनिल शिंदे, विलास परीट, बाबू देसाई, मल्लाप्पा कलिंग यांच्यासह ग्रामस्थ, महिला, तसेच मराठी व कानडी शाळेचे विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
या उपक्रमाची प्रेरणा हलगा गावाने महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील अग्रण धुळगाव येथील यशस्वी प्रयोगातून घेतली आहे. अग्रण धुळगावातही दररोज सायंकाळी ७ ते रात्री ९ या वेळेत भोंगा वाजवला जातो. या कालावधीत संपूर्ण गावात टीव्ही व मोबाईल बंद ठेवले जातात. विद्यार्थी अभ्यासात रमलेले असतात, तर कुटुंबीय परस्पर संवाद, वाचन किंवा घरकामांमध्ये वेळ घालवतात. या उपक्रमाचे जिल्हाधिकारी काकडे यांनीही विशेष कौतुक केले आहे.
अग्रण धुळगावचा आदर्श डोळ्यांसमोर ठेवून हलगा गावातील सामाजिक कार्यकर्त्यांनी ग्रामपंचायतीचे लक्ष या उपक्रमाकडे वेधले. त्यानंतर ग्रामपंचायतीने सर्वानुमते ठराव मंजूर करून छत्रपती शिवस्मारक परिसरात भोंगा बसवण्याचा निर्णय घेतला.
या दोन तासांच्या कालावधीत विद्यार्थी अभ्यास करतील, तर कुटुंबीय परस्पर संवाद, चर्चा, वाचन व घरकामांमध्ये वेळ घालवतील, अशी अपेक्षा ग्रामपंचायतीने व्यक्त केली आहे. या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक गुणवत्ता वाढेल, तसेच सामाजिक नातेसंबंध अधिक दृढ होतील, असा विश्वासही व्यक्त करण्यात आला आहे.
एकंदरित, बेळगाव परिसरात ‘डिजिटल शिस्त’ रुजवणारे पहिले गाव ठरण्याचा मान हलगा गावाने मिळवला असून, हा उपक्रम इतर गावांसाठीही निश्चितच प्रेरणादायी ठरेल, असा विश्वास ग्रामस्थांनी व्यक्त केला आहे.
ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮದ ಆದರ್ಶ ಉಪಕ್ರಮ : ಸಂಜೆ ಎರಡು ಗಂಟೆ ‘ಟಿವಿ–ಮೊಬೈಲ್ ಬಂದ್’ ನಿರ್ಧಾರ.
ಬೆಳಗಾವಿ : ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 7ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9ರವರೆಗೆ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಈ ‘ಸ್ಕ್ರೀನ್-ಫ್ರೀ ಗ್ರಾಮ’ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಇಂದು, ಬುಧವಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಎದುರು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಭೋಂಗೆಯ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಸರಿಯಾಗಿ 7 ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಭೋಂಗೆ ಮೊಳಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಭೋಂಗೆ ಮೊಳಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಬೇಕು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಬಿ. ಎಚ್. ಬೆಳಗೋಜಿ ಅವರು, ಪಾಲಕರು ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ನಿಂದ ದೂರವಿಡಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸುಧಾರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಸೈಬನ್ನವರ, ಮಾಜಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗಣಪತ್ ಮಾರಿಹಾಳಕರ, ಅನಿಲ್ ಶಿಂಧೆ, ವಿಲಾಸ್ ಪರಿಟ್, ಬಾಬು ದೇಸಾಯಿ, ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಕಲಿಂಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಈ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಗಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಗ್ರಣ ಧೂಳಗಾವ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಗ್ರಣ ಧೂಳಗಾವ್ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 7ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9ರವರೆಗೆ ಭೋಂಗೆ ಮೊಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಕುಟುಂಬದವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದ, ಓದು ಅಥವಾ ಮನೆಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕಾಕಡೆ ಅವರು ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಗ್ರಣ ಧೂಳಗಾವ್ನ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಕಣ್ಣೆದುರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಕಡೆ ಸೆಳೆದರು. ನಂತರ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಎಲ್ಲರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಸ್ಮಾರಕ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭೋಂಗೆ ಅಳವಡಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
ಈ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬದವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದ, ಚರ್ಚೆ, ಓದು ಮತ್ತು ಮನೆಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗಲಿವೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬೆಳಗಾವಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಸ್ತು’ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.



