‘समुद्र मंथना’त भारताला मोठे यश; अंदमान समुद्रात नैसर्गिक वायूचा ऐतिहासिक शोध-‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸು; ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪತ್ತೆ.

‘समुद्र मंथना’त भारताला मोठे यश; अंदमान समुद्रात नैसर्गिक वायूचा ऐतिहासिक शोध.

नवी दिल्ली : प्रतिनिधी
भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणारी एक मोठी घडामोड समोर आली आहे. सरकारी मालकीच्या ऑइल इंडिया लिमिटेड (OIL) या कंपनीने अंदमान समुद्रातील खोल समुद्री भागात नैसर्गिक वायूचा मोठा साठा शोधून काढल्याची माहिती केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री Hardeep Singh Puri यांनी दिली आहे.

सध्या मध्यपूर्वेतील तणाव आणि ऊर्जा पुरवठ्याशी संबंधित अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर हा शोध भारतासाठी दिलासादायक मानला जात आहे. भारत आपल्या गरजेपैकी मोठ्या प्रमाणात कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायू आयात करतो. अशा परिस्थितीत देशांतर्गत सापडलेला हा वायू साठा भविष्यात ऊर्जा स्वावलंबनाच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकतो.

1900 मीटर खोलवर सापडला वायू.
मिळालेल्या माहितीनुसार, अंदमान बेटांच्या पूर्व किनाऱ्यापासून सुमारे 15 किलोमीटर अंतरावर ऑइल इंडिया लिमिटेडकडून खोल समुद्री अन्वेषण मोहीम राबविण्यात येत होती. सुमारे 355 मीटर पाण्याच्या खोलीखाली ‘श्री विजयपुरम-3’ या अन्वेषण विहिरीचे खोदकाम करण्यात आले.
आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने समुद्रतळापासून 1900 मीटरपेक्षा अधिक खोलीपर्यंत खोदकाम केल्यानंतर इओसीन कालखंडातील खडकांच्या थरांमध्ये नैसर्गिक वायूचे मोठे अस्तित्व आढळून आले. प्राथमिक उत्पादन चाचणीदरम्यान मोठ्या दाबाने वायूचा प्रवाह सुरू झाल्याने या शोधाची पुष्टी झाली.

‘समुद्र मंथन मिशन’ला मोठे यश.
पंतप्रधान Narendra Modi यांनी जाहीर केलेल्या ‘समुद्र मंथन मिशन’ अंतर्गत देशाच्या खोल आणि अतिखोल समुद्री भागांतील हायड्रोकार्बन संसाधनांचा शोध घेण्यावर भर देण्यात आला आहे. या मोहिमेअंतर्गत अंदमान खोऱ्यात तीन अन्वेषण विहिरी खोदण्यात आल्या.
यापैकी ‘विजयपुरम-2’ आणि ‘विजयपुरम-3’ या दोन विहिरींमध्ये नैसर्गिक वायूचे महत्त्वपूर्ण साठे आढळल्याने भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रासाठी नवी आशा निर्माण झाली आहे. याआधी सप्टेंबर 2025 मध्ये विजयपुरम-2 विहिरीतही गॅसचा शोध लागला होता.

व्यावसायिक उत्पादनासाठी तयारी.
सध्या वैज्ञानिक आणि तज्ज्ञांकडून या वायूच्या नमुन्यांचे विविध प्रयोगशाळांमध्ये परीक्षण सुरू आहे. गॅसची गुणवत्ता, औष्णिक क्षमता आणि रासायनिक रचना यांचा सखोल अभ्यास करून शक्य तितक्या लवकर व्यावसायिक उत्पादन सुरू करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, अंदमान समुद्रातील हा शोध भविष्यात भारताची आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यास, तसेच सीएनजी आणि एलपीजी उत्पादन वाढविण्यास मदत करू शकतो. त्यामुळे देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेला मोठे बळ मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸು; ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪತ್ತೆ

ನವದೆಹಲಿ : ಪ್ರತಿನಿಧಿಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆಯಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (OIL) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವ Hardeep Singh Puri ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆಯಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (OIL) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವ Hardeep Singh Puri ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಅನಿಲದ ಸಂಗ್ರಹವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

1900 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಪತ್ತೆ

ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಆಯಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 355 ಮೀಟರ್ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ‘ಶ್ರೀ ವಿಜಯಪುರಂ-3’ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರ ತಳದಿಂದ 1900 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಳದವರೆಗೆ ತೋಡಿದಾಗ, ಇಓಸೀನ್ ಯುಗದ ಶಿಲಾ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಅನಿಲದ ಹರಿವು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ದೃಢೀಕರಣ ದೊರೆತಿದೆ.

‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಿಷನ್’ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಯಶಸ್ಸು

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ Narendra Modi ಘೋಷಿಸಿರುವ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಿಷನ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆಳ ಮತ್ತು ಅತಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಬೇಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅನ್ವೇಷಣಾ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಿಜಯಪುರಂ-2’ ಮತ್ತು ‘ವಿಜಯಪುರಂ-3’ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗ್ರಹ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಶಾಕಿರಣ ಮೂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರಂ-2 ಬಾವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನಿಲ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು.

ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರು ಅನಿಲದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನಿಲದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಸವಿಸ್ತಾರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮಹತ್ತರ ಬಲ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.