खानापूर तालुक्यात दुष्काळाची प्रत्यक्ष पाहणी
कर्नाटक सरकारकडून खानापूरसह 9 तालुक्यांसाठी प्रत्यक्ष पाहणीचे आदेश; 9 व 10 ऑक्टोबरला पीक नुकसानीची पाहणी करणार.
खानापूर : प्रतिनिधी
कर्नाटकातील यंदाच्या दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या कालावधीत दुष्काळसदृश परिस्थितीची पाहणी करण्यासाठी राज्य सरकारने खानापूर तालुक्यासह राज्यातील 9 तालुक्यांमध्ये ग्राउंड ट्रुथिंग (प्रत्यक्ष क्षेत्र पाहणी) करण्याचे आदेश दिले आहेत. कर्नाटक राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने (KSDMA) 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी यासंदर्भातील अधिसूचना जारी केली आहे.
कर्नाटक राज्य नैसर्गिक आपत्ती व्यवस्थापन केंद्राने (KSNDMC) 1 जून ते 30 सप्टेंबर 2026 या संपूर्ण दक्षिण-पश्चिम मान्सून कालावधीतील दुष्काळाचे वैज्ञानिक पद्धतीने मूल्यांकन केले. या मूल्यांकनात Trigger-1 (अनिवार्य निर्देशक) आणि Trigger-2 (परिणाम निर्देशक) यांच्या आधारे खानापूरसह 5 जिल्ह्यांतील 9 तालुके ग्राउंड ट्रुथिंगसाठी पात्र ठरले आहेत.
या यादीत बेळगाव जिल्ह्यातील खानापूर तालुक्याचा समावेश आहे. याशिवाय शिवमोग्गा जिल्ह्यातील होसानगर व सागर, हासन जिल्ह्यातील सकलेशपूर, दक्षिण कन्नड जिल्ह्यातील पुत्तूर, मुदबिद्री व मुलकी तसेच उत्तर कन्नड जिल्ह्यातील सुपा आणि दांडेली या तालुक्यांचा समावेश आहे. अधिसूचनेनुसार या सर्व तालुक्यांना प्राथमिक मूल्यांकनात ‘मध्यम’ दुष्काळाच्या श्रेणीसाठी पात्र ठरविण्यात आले आहे.
9 आणि 10 ऑक्टोबरला प्रत्यक्ष पाहणी…
सरकारच्या आदेशानुसार 8 ऑक्टोबर रोजी पिकांची निवड, ग्राउंड ट्रुथिंग पथकांची स्थापना आणि यादृच्छिक पद्धतीने गावांची निवड करण्यात येणार आहे. त्यानंतर 9 व 10 ऑक्टोबर रोजी शेतपातळीवर प्रत्यक्ष पीक नुकसानीची पाहणी केली जाणार आहे. पाहणी पूर्ण करून संबंधित अहवाल 12 ऑक्टोबरपर्यंत सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
33 टक्के पीक नुकसान असल्यास दुष्काळासाठी पात्रता….
ग्राउंड ट्रुथिंगमध्ये एखाद्या तालुक्यातील अंदाजित पीक नुकसान 33 टक्के किंवा त्यापेक्षा अधिक आढळल्यास त्या तालुक्याला दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यासाठी पात्रता निर्माण होईल. पीक नुकसान 50 टक्क्यांपेक्षा अधिक असल्यास दुष्काळाची तीव्रता ‘तीव्र’ (Severe) म्हणून वर्गीकृत करण्याची तरतूद आहे.
ग्राउंड ट्रुथिंगच्या निष्कर्षांवर दुष्काळाची तीव्रता ‘मध्यम’ किंवा ‘तीव्र’ ठरविण्याची प्रक्रिया आधारित राहणार आहे. तसेच 80 टक्के किंवा त्यापेक्षा अधिक निरीक्षणांमध्ये 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त पीक नुकसान आढळल्यास, नियमांनुसार दुष्काळाची तीव्रता ‘मध्यम’वरून ‘तीव्र’ करण्याचा पर्याय राज्य सरकारकडे राहणार आहे.
मोबाईल ॲपद्वारे होणार नोंदणी…
ग्राउंड ट्रुथिंगसाठी DPAR (ई-गव्हर्नन्स) विभागाने विकसित केलेल्या ‘Crop Loss GT’ मोबाईल ॲपचा वापर करण्यात येणार आहे. या ॲपमध्ये पिकांचा प्रकार, नुकसानीची टक्केवारी, जिओ-टॅग केलेले छायाचित्र, GPS लोकेशन, जमिनीची माहिती तसेच मालकी हक्काची माहिती नोंदविली जाणार आहे.
यामुळे पीक नुकसानीचे सर्वेक्षण अधिक पारदर्शक व अचूक पद्धतीने करण्याचा शासनाचा उद्देश आहे. जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या अध्यक्षांना निर्धारित वेळेत आणि दुष्काळ व्यवस्थापन नियमावलीनुसार पाहणी पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
खानापूर तालुक्यातील शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने ही प्रत्यक्ष पाहणी महत्त्वाची ठरणार असून, ग्राउंड ट्रुथिंगमध्ये नोंदविल्या जाणाऱ्या पीक नुकसानीच्या अहवालानंतर तालुक्याच्या दुष्काळग्रस्त स्थितीबाबत पुढील निर्णय होणार आहे.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಖಾನಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ 9 ತಾಲೂಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆದೇಶ; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10ರಂದು ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ.
ಖಾನಾಪುರ : ಪ್ರತಿನಿಧಿ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಬರದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ 9 ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ) ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (KSDMA) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2026ರಂದು ಈ ಕುರಿತು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರವು (KSNDMC) ಜೂನ್ 1ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2026ರವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ Trigger-1 (ಕಡ್ಡಾಯ ಸೂಚಕಗಳು) ಮತ್ತು Trigger-2 (ಪರಿಣಾಮ ಸೂಚಕಗಳು) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಖಾನಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ 5 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 9 ತಾಲೂಕುಗಳು ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕು ಸೇರಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸನಗರ ಮತ್ತು ಸಾಗರ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು, ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಮುಲ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೂಪಾ ಮತ್ತು ದಾಂಡೇಲಿ ತಾಲೂಕುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕುಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಬರದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10ರಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಿಶೀಲನೆ…
ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದಂತೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8ರಂದು ಬೆಳೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ ತಂಡಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ (Random) ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ಮತ್ತು 10ರಂದು ರೈತರ ಹೊಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12ರೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
33 ಪ್ರತಿಶತ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ…
ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ 33 ಪ್ರತಿಶತ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಆ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಹಾನಿ 50 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಬರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ‘ತೀವ್ರ’ (Severe) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ‘ಮಧ್ಯಮ’ ಅಥವಾ ‘ತೀವ್ರ’ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 80 ಪ್ರತಿಶತ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಲ್ಲಿ 50 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ‘ಮಧ್ಯಮ’ದಿಂದ ‘ತೀವ್ರ’ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಯೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇರಲಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೀಕರಣ…
ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ಗಾಗಿ DPAR (ಇ-ಆಡಳಿತ) ಇಲಾಖೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘Crop Loss GT’ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, GPS ಸ್ಥಳ, ಜಮೀನಿನ ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದು.
ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಿಗದಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಹಾಗೂ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿಯಂತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಗ್ರೌಂಡ್ ಟ್ರೂಥಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾಲೂಕಿನ ಬರಪೀಡಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.
