सीमाप्रश्न 70 वर्षांपासून प्रलंबित, त्वरित सोडवा – पुणे महाराष्ट्र एकीकरण समितीचे केंद्रीय मंत्री रामदास आठवलेंना निवेदन.
दत्तनगर पुणे , दि. 15 नोव्हेंबर 2026 –
महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाप्रश्नावर लवकरात लवकर तोडगा काढून सीमावासीयांना न्याय द्यावा, या मागणीसाठी महाराष्ट्र एकीकरण समिती, पुणे विभागाच्या वतीने केंद्रीय सामाजिक न्याय राज्यमंत्री तथा रिपब्लिकन पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष मा. श्री. रामदास आठवले यांना निवेदन देण्यात आले.
समितीने दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, हा प्रश्न 1956 साली भाषावर प्रांत रचना करताना निर्माण झाला. भौगोलिक सलगता, भाषिक बहुसंख्यांक, खेडे हा घटक व लोकेच्छा या तत्त्वानुसार 30 ते 40 लाख लोकसंख्या असलेला मराठी बहुभाषिक भाग महाराष्ट्रात विलीन व्हायला पाहिजे होता. पण अन्यायाने हा भाग कर्नाटकात डांबण्यात आला.
1956 ते आजतागायत 70 वर्षे झाली, अजूनही हा प्रश्न प्रलंबित आहे. 2004 साली सीमाप्रश्नाच्या सोडवणुकीसाठी बेळगावसह 865 मराठी खेडी महाराष्ट्रात विलीन व्हावी, यासाठी महाराष्ट्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयात मूळ दावा (OS/04/2004) दाखल केला, पण तिथेही आजतागायत न्याय मिळाला नाही.
बाबासाहेबांनी मान्य केलेला सीमाप्रश्न:
समितीने निवेदनासोबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मान्य केलेला सीमाप्रश्नाचा पुरावाही दिला. बाबासाहेबांनी आपल्या “Thoughts on Linguistic States” या पुस्तकातून भाषावर राज्यरचनेचे पैलू स्पष्ट केले, आणि 1948 मध्ये धार आयोगाकडे “Maharashtra as a Linguistic Province” या निवेदनाद्वारे भूमिका मांडली होती. त्या लिखाणात बेळगाव, खानापूर, चिकोडी, निपाणी, कारवार या मराठी भाषिक प्रदेशाचा स्पष्ट उल्लेख आहे.
“आमचा लढा हा न्यायाचा आहे, खुद्द घटना शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मान्य केलंय आणि लिहून ठेवलंय की सीमाभागातील मराठी माणसांवर अन्याय झाला आणि बेळगाव सह मराठी बहुल असलेला हा भाग महाराष्ट्रात असला पाहिजे.” – निवेदन
सीमाभागातील अन्याय:
निवेदनात म्हटले आहे की, मराठी भाषिकांचे बेळगाव षडयंत्रशीरपणे घुसखोरी करून मराठी भाषिक प्रांत बळकावून जबरदस्तीने कानडीकरण करून सर्वोच्च न्यायालयात बेळगावसह सीमाभागावर आपला हक्क सांगण्याचा कपटी प्रकार कर्नाटकाकडून सुरू आहे.
मराठी सीमा भागातील बहुसंख्य मराठी भाषिक जनतेला कायद्याने शासकीय, निमशासकीय, खासगी संस्था मध्ये 80 टक्के नोकऱ्या मिळाल्या पाहिजेत, पण त्या ठिकाणी बाहेरून कानडी भाषिक आणून भूमिपुत्रांना त्यांच्या हक्काच्या नोकऱ्या बाहेरून आणलेल्या कानडी लोकांना देऊन कानडी जनसंख्या वाढविली जात आहे.
बाहेरून आलेल्या कानडी संघटनांना पुढे करून गोंधळ माजविण्याचा प्रयत्न केला जातो व मराठीसाठी व आपल्या हक्कांसाठी लढणाऱ्या मराठी भाषिकांवर खोटे गुन्हे दाखल करून त्रास दिला जात आहे.
या सर्व अन्यायाविरुद्ध केंद्र सरकार व महाराष्ट्र सरकारने सडेतोड आणि ठाम भूमिका घ्यावी, म्हणून आपण आपल्या वतीने केंद्र सरकार व महाराष्ट्र सरकारकडे पाठपुरावा करावा व सीमावासीयांवरील अन्याय दूर करून सीमाप्रश्न त्वरित सोडवणुकीसाठी प्रयत्न करावेत, ही विनंती समितीने केली आहे.
यावेळी समितीचे कार्यकर्ते विश्वनाथ पाखरे, गणपती पाटील, वैराळ सुळकर, सातेरी पाटील, मारुती पाटील,एस.आर.पाटील,मारुती कुलम,सचिन गोरे, प्रसाद कुंभार,गंगाराम वीर, अर्जुन वीर उपस्थित होते.
ಗಡಿ ವಿವಾದ 70 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಬಾಕಿ; ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸಿ – ಪುಣೆ ರಹಿವಾಸಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕೀಕರಣ ಸಮಿತಿ ವತಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ರಾಮದಾಸ್ ಆಠವಲೆ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
ದತ್ತನಗರ, ಪುಣೆ, ನ. 15, 2026 :
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ–ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಂಡು ಗಡಿಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಕೀಕರಣ ಸಮಿತಿ, ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದ ವತಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು ಹಾಗೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ರಾಮದಾಸ್ ಆಠವಲೆ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಮಿತಿಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ, 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳ ರಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗಡಿ ವಿವಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಭಾಷಾವಾರು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತತೆ, ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಘಟಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜನರ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 30ರಿಂದ 40 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
1956ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 70 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. 2004ರಲ್ಲಿ ಗಡಿ ವಿವಾದದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಸೇರಿದಂತೆ 865 ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ದಾವೆ (OS/04/2004) ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದ ಗಡಿ ವಿವಾದ:
ಸಮಿತಿಯು ಮನವಿಯೊಂದಿಗೆ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದ ಗಡಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು ತಮ್ಮ “Thoughts on Linguistic States” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, 1948ರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ “Maharashtra as a Linguistic Province” ಎಂಬ ಮನವಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ, ಖಾನಾಪುರ, ಚಿಕ್ಕೋಡಿ, ನಿಪ್ಪಾಣಿ, ಕಾರವಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯು ತಿಳಿಸಿದೆ.
«“ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರೇ ಗಡಿಭಾಗದ ಮರಾಠಿ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಬೆಳಗಾವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರದೇಶವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.” – ಎಂದು ಹೇಳಿದರು»
ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯ:
ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರ ಬೆಳಗಾವಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ನಡೆಸಿ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕನ್ನಡೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಡಿಭಾಗದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮರಾಠಿ ಗಡಿಭಾಗದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕ ಜನರಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರಿ, ಅರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಭೂಮಿಪುತ್ರರಿಗೆ ಸೇರಬೇಕಾದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಮಿತಿಯು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಅನ್ಯಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ನಿಲುವು ತಳೆಯಬೇಕು. ತಾವು ತಮ್ಮ ವತಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತ ಒತ್ತಡ ತಂದು, ಗಡಿಭಾಗದ ಜನರ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಗಡಿ ವಿವಾದದ ತ್ವರಿತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸಮಿತಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ರಾಮದಾಸ್ ಆಠವಲೆ ಅವರನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ವಿಶ್ವನಾಥ ಪಾಖರೆ, ಗಣಪತಿ ಪಾಟೀಲ್, ವೈರಾಳ್ ಸುಳ್ಕರ್, ಸಾತೇರಿ ಪಾಟೀಲ್, ಮಾರುತಿ ಪಾಟೀಲ್, ಎಸ್.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್, ಮಾರುತಿ ಕುಲಮ್, ಸಚಿನ್ ಗೋರೆ, ಪ್ರಸಾದ್ ಕುಂಭಾರ್, ಗಂಗಾರಾಮ್ ವೀರ್ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನ ವೀರ್ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

