फुले दाम्पत्याच्या विचारांचा वारसा विद्यार्थ्यांनी पुढे न्यावा! शिक्षणातून सामाजिक विषमता दूर करण्यासाठी योगदान द्या – प्रा. आनंद मेणसे.
खानापूर : प्रतिनिधी
महात्मा ज्योतिराव फुले आणि क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी शिक्षणाच्या माध्यमातून समाजपरिवर्तनाची मुहूर्तमेढ रोवली. मुलींना शिक्षणाचा अधिकार नाकारला जात असलेल्या प्रतिकूल काळात समाजाचा तीव्र विरोध सहन करून फुले दाम्पत्याने स्त्रीशिक्षणासाठी ऐतिहासिक संघर्ष केला. त्यांनी पेटविलेल्या ज्ञानज्योतीमुळेच आज मुलींना शिक्षण घेऊन स्वाभिमानाने आणि ताठ मानेने जगण्याची संधी मिळाली आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी शिक्षणाचा उपयोग केवळ वैयक्तिक प्रगतीसाठी न करता समाजातील विषमता दूर करण्यासाठी, समता प्रस्थापित करण्यासाठी आणि समाजाच्या सर्वांगीण जडणघडणीसाठी करावा, असे प्रतिपादन बेळगाव येथील निवृत्त प्राचार्य आनंद मेणसे यांनी केले.
श्री राजा शिवछत्रपती स्मारक ट्रस्ट, खानापूर यांच्या वतीने शुक्रवार, दि. 30 ऑक्टोबर रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या सन 2026 मधील दहावीच्या परीक्षेतील गुणवंत विद्यार्थ्यांच्या पारितोषिक वितरण समारंभात प्रमुख वक्ते म्हणून ते बोलत होते. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी शिवस्मारक ट्रस्टचे उपाध्यक्ष व माजी नगरसेवक श्रीकांत दामले होते.

यावेळी बोलताना आनंद मेणसे म्हणाले की, महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी शिक्षणाला सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम मानले, तर क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत मुलींना शिक्षण देण्याचे धाडसी आणि ऐतिहासिक कार्य केले. मुलींना शिकविण्यासाठी जाताना त्यांना अनेक सामाजिक अडचणी, विरोध आणि अपमान सहन करावा लागला. मात्र, त्यांनी आपले ध्येय सोडले नाही. फुले दाम्पत्याचा हा संघर्ष केवळ स्त्रीशिक्षणापुरता मर्यादित नव्हता, तर तो स्त्री-पुरुष समानता, सामाजिक न्याय, स्वाभिमान आणि मानवी प्रतिष्ठा प्रस्थापित करण्यासाठी होता.
आजच्या विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या असंख्य संधी उपलब्ध आहेत. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी फुले दाम्पत्याने दाखविलेल्या समता, बंधुता आणि शिक्षणाच्या मार्गावरून वाटचाल करावी. शिक्षणामुळे मिळालेल्या ज्ञानाचा उपयोग समाजातील दुर्बल घटकांना मदत करण्यासाठी आणि सामाजिक भेदभाव दूर करण्यासाठी करावा, असे आवाहनही त्यांनी केले.

सुमारे 20 गुणवंत विद्यार्थ्यांचा गौरव……
या कार्यक्रमात मराठी, इंग्रजी, कन्नड आणि उर्दू या चार माध्यमांतून सन 2026 मध्ये झालेल्या दहावीच्या परीक्षेत प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय क्रमांक मिळविणाऱ्या सुमारे 20 गुणवंत विद्यार्थ्यांचा मान्यवरांच्या हस्ते गौरव करण्यात आला. विद्यार्थ्यांना स्मृतिचिन्ह, प्रमाणपत्र आणि प्रत्येकी दोन हजार रुपये रोख पारितोषिक देऊन त्यांच्या शैक्षणिक यशाचे कौतुक करण्यात आले.
मराठी माध्यमातून प्रथम क्रमांक मिळविलेल्या जान्हवी पाटील, तर इंग्रजी माध्यमातून प्रथम क्रमांक मिळविलेल्या दिव्या देसाई हिचा विशेष सत्कार करण्यात आला. शैक्षणिक गुणवत्तेबरोबरच क्रीडा क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या विद्यार्थिनींचाही यावेळी गौरव करण्यात आला. ताराराणी हॉकी संघात राज्यस्तरीय निवड झालेल्या विद्यार्थिनींचा तसेच शांतिनिकेतनमधील श्रद्धा पाटील हिने कबड्डी स्पर्धेत केलेल्या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल तिचा सन्मान करण्यात आला.

शिक्षण आणि क्रीडा क्षेत्रातील गुणवत्तेला प्रोत्साहन…..
विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक गुणवत्तेला प्रोत्साहन देण्याबरोबरच क्रीडा क्षेत्रात यश संपादन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा सन्मान करून त्यांच्या पुढील वाटचालीस प्रेरणा देण्याचा उपक्रम शिवस्मारक ट्रस्टच्या वतीने राबविण्यात आला. विविध माध्यमांतून शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना एकाच व्यासपीठावर गौरविण्यात आल्याने विद्यार्थ्यांसह पालक आणि शिक्षकांमध्येही समाधानाचे वातावरण होते.
कार्यक्रमाचे स्वागत व सूत्रसंचालन एम. पी. पाटील यांनी केले, तर जगन्नाथ बिर्जे यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.
यावेळी पी. एन. पाटील, समितीचे अध्यक्ष गोपाळ देसाई, प्रकाश देशपांडे, प्रकाश चव्हाण, अजित पाटील, विनायक सावंत, धनंजय देसाई, बाळासाहेब शेलार, आबासाहेब दळवी यांच्यासह ट्रस्टचे पदाधिकारी, सदस्य, विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षणप्रेमी नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
ಫುಲೆ ದಂಪತಿಗಳ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು! ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿ – ಪ್ರೊ. ಆನಂದ ಮೆಣಸೆ.
ಖಾನಾಪುರ : ಪ್ರತಿನಿಧಿ
ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರಾವ್ ಫುಲೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಜ್ಯೋತಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಫುಲೆ ದಂಪತಿಗಳು ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಹಚ್ಚಿದ ಜ್ಞಾನದ ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದಲೇ ಇಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯ ಆನಂದ ಮೆಣಸೆ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
ಶ್ರೀ ರಾಜಾ ಶಿವಛತ್ರಪತಿ ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಖಾನಾಪುರ ವತಿಯಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರ, ದಿ. 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಹುಮಾನ ವಿತರಣಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಶಿವಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಪುರಸಭೆ ಸದಸ್ಯ ಶ್ರೀಕಾಂತ ದಾಮಲೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಆನಂದ ಮೆಣಸೆ ಅವರು, ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರಾವ್ ಫುಲೆ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಮಾಧ್ಯಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಾಂತಿಜ್ಯೋತಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ತೆರಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು, ವಿರೋಧಗಳು ಹಾಗೂ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಫುಲೆ ದಂಪತಿಗಳ ಈ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಸಮಾನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಘನತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಹೇರಳವಾದ ಅವಕಾಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಫುಲೆ ದಂಪತಿಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಸಮಾನತೆ, ಸಹೋದರತೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ನೆರವಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ….
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಉರ್ದು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ, ದ್ವಿತೀಯ ಹಾಗೂ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗಣ್ಯರ ಹಸ್ತದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಮರಣಿಕೆ, ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಹಾಗೂ ತಲಾ ಎರಡು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ನಗದು ಬಹುಮಾನ ನೀಡಿ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು.
ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಜಾನ್ಹವಿ ಪಾಟೀಲ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ದಿವ್ಯಾ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ತಾರಾರಾಣಿ ಹಾಕಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ಶ್ರದ್ಧಾ ಪಾಟೀಲ ಅವರು ಕಬಡ್ಡಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ…..
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಿವಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವತಿಯಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಸಂತಸದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ವಾಗತ ಹಾಗೂ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಎಂ. ಪಿ. ಪಾಟೀಲ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಜಗನ್ನಾಥ ಬಿರ್ಜೆ ಅವರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಭಿಕರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಎನ್. ಪಾಟೀಲ, ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೋಪಾಳ ದೇಸಾಯಿ, ಪ್ರಕಾಶ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಪ್ರಕಾಶ ಚವ್ಹಾಣ, ಅಜಿತ್ ಪಾಟೀಲ, ವಿನಾಯಕ ಸಾವಂತ್, ಧನಂಜಯ ದೇಸಾಯಿ, ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಶೇಲಾರ್, ಆಬಾಸಾಹೇಬ ದಳವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸದಸ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪೋಷಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತ ನಾಗರಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

